Uwagi dla prowadzających

UWAGI DLA PROWADZĄCYCH

Poniżej przypomniane są uwagi, podane już w ubiegłym roku, przy omawianiu rekolekcji I stopnia. Chodzi tu w sposób szczególny o stronę organizacyjną, która powinna być tak ukształtowana, aby wszystko prowadziło na Eucharystię i z Eucharystii wypływało. Troszczy się o to zespół prowadzący rekolekcje, a więc kapłan z animatorami.

Bardzo ważną rolę w przeżyciu rekolekcji odgrywa podział zadań pomiędzy poszczególne grupy prowadzone przez animatora. Nie jest to bynajmniej tylko podział „organizacyjny”, aby wszystko przebiegało sprawnie. Chodzi także o to, aby w samym podziale funkcji uobecniała się w sposób wyraźny tajemnica Kościoła, w którym każdy został przez Chrystusa zaproszony do spełniania określonych zadań. Zadania te nie są podzielone według zasady: jedni są „od liturgii”, a inni są „od porządków i innych czynności”. Najważniejszym miejscem, w którym objawia się Kościół jest liturgia. Tam powinny się najpełniej objawiać i dojrzewać charyzmaty poszczególnych osób i zadania poszczególnych grup. Dlatego pierwszym kryterium podziału na grupy jest troska o Eucharystię. Nie ma większych i ważniejszych zadań powierzonych małym grupom, prowadzonych przez animatora, jak dobre przygotowanie wszystkich funkcji liturgicznych oraz spełnianie ich z wiarą i miłością.

Z funkcją spełnianą w liturgii łączy się zadanie spełniane przez grupę poza liturgią, w ciągu całego dnia. W ten sposób wyraźniej objawia się prawda, że liturgia „jest źródłem i szczytem całego życia chrześcijańskiego” (KL 10). Zasada ta dotyczy całego człowieka, a nie tylko jego życia duchowego. Również zewnętrzne zaangażowanie i spełniana służba, mają swój szczyt i swoje źródło w liturgii.

Zespół prowadzący rekolekcje powinien stworzyć takie warunki dzieciom, aby mogły one tej prawdy doświadczyć przede wszystkim w praktyce, tzn. aby każda grupa miała w liturgii określone zadania. Wyjaśnienie tej prawdy i jej teologiczne uzasadnienie można rozwijać stopniowo, omawiając to, co się dokonuje w praktyce. Proces ten trwa przez wiele lat i dopiero w dłuższej perspektywie może wydać właściwe owoce.

Trzy główne zadania

„Dyrektorium Duszpasterstwa Służby Liturgicznej” wyjaśnia: „Funkcje liturgiczne, które w celebracji Eucharystii spełniają wierni świeccy, są służbą przy stole słowa i stole chleba. Wokół dwóch stołów dokonuje się święte misterium Eucharystii, a integralną częścią całej celebracji jest muzyka. Pomaga ona serdeczniej wyrażać modlitwę, przyczynia się do jednomyślności zgromadzonych i nadaje świętym obrzędom bardziej uroczysty charakter (KL 112). Dlatego „wypada, by celebrującemu kapłanowi z zasady asystowali: akolita, lektor i kantor” (OWMR 116).

Dojrzewanie w posługiwaniu liturgicznym jest związane z odkrywaniem i przyjmowaniem jednej z trzech rodzajów czynności: służba przy stole słowa, służba przy stole chleba lub służba przez muzykę i śpiew. Zadania te mogą podejmować, oprócz lektora, kantora i akolity, odpowiednio przygotowane osoby i zespoły, przez śpiewanie psalmu responsoryjnego, odczytywanie wezwań modlitwy powszechnej, niesienie świec, krzyża i innych znaków, a także wykonywanie zadań zespołu śpiewaczego” (Dyrektorium, nr 30–31).

W każdym z trzech głównych zadań jest wiele szczegółowych czynności do wykonania. Te właśnie szczegółowe czynności mogą być podzielone pomiędzy poszczególne małe grupy. Może ich być tyle, ile jest grup. Jeśli małych grup z animatorem jest mniej, każda grupa ma więcej zadań do spełnienia, jeśli grup jest więcej, na jedną przypada mniej zadań. Każda jednak jest odpowiedzialna za określoną funkcję także wtedy, gdy spełnia ją tylko jeden przedstawiciel grupy (np. śpiew psalmu responsoryjnego). Cała grupa modli się w jego intencji i duchowo uczestniczy w wypełnieniu powierzonego tej osobie zadania.

Zadania spełniane w liturgii łączą się z zadaniami powierzonymi grupie w ciągu pozostałych przeżyć dnia. Wszystkie czynności są ukierunkowane na Eucharystię i wszystkie z niej biorą swoją duchową moc.

Służba poprzez słowo i modlitwę

Grupa słowa (Słowo). Członkowie tej grupy w czasie Eucharystii czytają wyznaczone czytania mszalne. Zasadniczo powinien to czynić animator, gdyż pierwszeństwo w czytaniu słowa Bożego mają dorośli. W niektórych dniach mogą jednak czytać dzieci. Grupa słowa przygotowuje również odpowiedni lekcjonarz. Jeśli w innych przeżyciach dnia przewidziane są również czytania słowa Bożego (np. w czasie modlitw porannych i wieczornych), zadanie to należy do nich. Grupa ta wywiesza również w wyznaczonym miejscu słowo dnia i inne ogłoszenia. Jeżeli przewidziany jest „pogodny wieczór”, oni go (wraz z grupą śpiewu) przygotowują i prowadzą, włączając w to wspólne przeżycie członków innych grup.

Grupa modlitwy (Modlitwa). Członkowie grupy odczytują wezwania modlitwy powszechnej w celebracji Eucharystii. Ich zadaniem jest również prowadzenie innych modlitw w ciągu dnia (modlitwa poranna i wieczorna, przed i po posiłku, w czasie nabożeństw). Są oni zachęceni do tego, aby więcej czasu spędzać na modlitwie, wypraszając błogosławieństwo Boże dla całej grupy.

Służba poprzez czyn

Grupa czynu (Chleb). Chłopcy z tej grupy służą w czasie Mszy Świętej jako ministranci ołtarza (przygotowują kielich i bieliznę kielichową), a dziewczynki przynoszą w procesji dary chleba i wina. W ciągu dnia grupa ta jest odpowiedzialna za przygotowanie posiłków (nakrywanie stołu, pomoc w dawaniu posiłków, przygotowanie posiłku na wycieczkę…).

Grupa czynu (Krzyż). Członkowie tej grupy przygotowują inne rzeczy (poza chlebem, winem i kielichem) do celebracji Eucharystii oraz do odprawiania nabożeństw (mszał, krzyż, świece, naczynia i szaty liturgiczne, patenę, mikrofon, monstrancję, korporał, welon…). W czasie Mszy Świętej chłopcy służą jako ministranci światła i krzyża, a także jako ministranci dzwonków, wody i kadzidła – jeśli jest stosowane). Zadaniem tej grupy jest również zmywanie naczyń po spożyciu posiłków.

Grupa czynu (Ład). Członkowie tej grupy przygotowują miejsce sprawowania Mszy Świętej i odprawiania nabożeństw. Dbają o czystość kaplicy i jej dekorację, o miejsca dla wszystkich i odpowiednie ustawienie krzeseł. Oni również dbają o czystość innych wspólnych pomieszczeń (jadalnia, korytarze, sale spotkań, łazienki…).

Służba poprzez śpiew

Grupa śpiewu (Schola). Członkowie tej grupy przygotowują śpiewy na Mszę Świętą i nabożeństwa. W wyznaczonym czasie uczą wszystkich tych śpiewów. W czasie Eucharystii i nabożeństw animują śpiew. Prowadzą również śpiew w czasie modlitwy porannej i wieczornej.

Grupa śpiewu (Psałterzyści). Członkom tej grupy powierzony jest śpiew psalmu oraz śpiew wersetu przed Ewangelią w czasie Mszy Świętej. Członkowie tej grupy przygotowują również (wraz z grupą słowa) wieczorne spotkania ze śpiewem, humorem, zabawą i innymi podobnymi przeżyciami.