Dlaczego taki program formacyjny?

Program określony w „Dyrektorium duszpasterstwa służby liturgicznej”

dyrektoriumW konstytucji o liturgii Soboru Watykańskiego II, ogłoszonej 3 grudnia 1963 roku, znalazły się zapisy, które otworzyły dla wiernych świeckich bogaty świat liturgicznych funkcji. Dokument ten uczy, że „czynności liturgiczne nie są prywatnymi czynnościami, lecz uroczyście sprawowanymi obrzędami Kościoła, który jest «sakramentem jedności», czyli ludem świętym, zjednoczonym i zorganizowanym pod zwierzchnictwem biskupów. Dlatego czynności liturgiczne należą do całego Ciała Kościoła, uwidaczniają je i na nie oddziałują. Poszczególnych natomiast członków dotyczą w różny sposób, stosownie do różnorodności stanów, zadań i czynnego uczestniczenia” (KL 26). Stąd zrodziło się stwierdzenie, że „w sprawowaniu liturgii każdy, kto wykonuje swą funkcję – czy to duchowny, czy wierny świecki – powinien w pełni wykonywać wyłącznie tylko to, co należy do niego z natury rzeczy i na podstawie przepisów liturgicznych” (KL 28).

Soborowe zalecenia były systematycznie wprowadzane w życie przez ostatnie dziesięciolecia. Wielki wkład w to dzieło odnowy liturgii miało Krajowe Duszpasterstwo Służby Liturgicznej, któremu przez długi czas przewodniczył Sługa Boży, ks. Franciszek Blachnicki. Później pracę tę przejęła Podkomisja Episkopatu ds. Służby Liturgicznej. W tym gronie powstało „Dyrektorium Duszpasterstwa Służby Liturgicznej” zatwierdzone przez Konferencję Episkopatu Polski 27 listopada 2008 roku. Nowy dokument, obowiązujący od tego czasu w polskich diecezjach i parafiach, „ma stanowić pomoc dla duszpasterzy i wiernych świeckich w lepszym rozumieniu funkcji liturgicznych oraz prowadzeniu formacji osób, które je spełniają” (Dyrektorium DSL, nr 4).

Dokument ten, mówiąc o formacji służby liturgicznej, najczęściej odwołuje się do słów z listu św. Piotra Apostoła: „Służcie sobie nawzajem tym darem, jaki każdy z was otrzymał” (1 P 4,10). Formacja służy poznawaniu osobistych talentów i odkrywaniu powołania poszczególnych osób oraz pomaga służyć otrzymanymi darami innym ludziom. Ta służba ma w liturgii swoje źródło i w niej osiąga szczyt, a rozciąga się na całość życia człowieka.

            Określenie „służba” oraz wezwanie apostoła – „służcie” – są fundamentem wieloletniego procesu wychowawczego. Chodzi o kształtowanie ewangelicznej postawy służenia Bogu i ludziom. Najdoskonalszy wzór takiej służby dał nam Chrystus, który nie przyszedł, aby Mu służono, lecz aby służyć (por. Mt 20,28). Wpatrujemy się również w Maryję, Służebnicę Pańską, która zawsze wiernie wypełniała wolę Boga. Jej „fiat” jest inspiracją i przykładem dla wszystkich członków Kościoła, a szczególnie dla tych, którzy siebie samych nazywają „sługami” („służba liturgiczna”). Kształtowanie postawy służby jest procesem trwającym przez całe życie. Ideał, dany nam przez Chrystusa, jest zaproszeniem do nieustannego przekraczania siebie, by coraz pełniej być w Nim i by On mógł być w nas.

            Chrystus nie posyła człowieka, aby robił „cokolwiek”, lecz aby wypełniał powierzoną mu misję. Choć mogą się zmieniać formy zaangażowania poszczególnych osób we wspólnocie Kościoła, to jednak najlepiej jest dążyć do tego, aby każdy służył tym darem, jaki otrzymał. Wtedy radość z posługiwania jest większa, owoce służby obfitsze, a współpraca z innymi głębsza. Dotyczy to zarówno funkcji spełnianych w liturgii, jak i wielorakich zadań, podejmowanych w codzienności życia.

Te ogólne założenia formacji służby liturgicznej, opisane w Dyrektorium DSL, zostają rozwinięte w niniejszym opracowaniu. Jest to Program formacyjny, będący ważnym narzędziem pomocniczym dla wszystkich prowadzących formację osób posługujących w liturgii. Zawiera on szczegółowe propozycje tematów rekolekcji wakacyjnych i spotkań w parafii przeznaczonych dla służby liturgicznej, począwszy od kandydata, aż do ustanowionego lektora i akolity oraz ceremoniarza i animatora liturgicznego. Całość programu ujęta jest w trzy cykle formacyjne, z których każdy ma odniesienie do Eucharystii. Taki „eucharystyczny klucz” formacji służby liturgicznej pomaga lepiej zrozumieć prawdę, że chrześcijanin wzrasta przez udział w misterium, które jest uobecniane w Eucharystii, rozwijane w roku liturgicznym i przemieniające całe życie. W ten sposób liturgia, a szczególnie Eucharystia, staje się w życiu człowieka prawdziwie „szczytem, do którego zmierza cała jego działalność i równocześnie źródłem, z którego wypływa cała jego moc” (po. KL 10).